Lokale steun in crisis

Vergelijking van corona-steunmaatregelen in de gemeenten Arnhem, Breda, Oss en Tilburg

“Waarborgen democratisch proces tijdens de coronacrisis blijkt een moeilijke opgave” Rekenkamers Tilburg, Arnhem, Breda en Rekenkamercommissie Oss

De Rekenkamers Arnhem, Breda, Tilburg en de Rekenkamercommissie Oss hebben gezamenlijk onderzoek gedaan naar welke lokale corona-steunmaatregelen getroffen zijn. Aan bod kwam de wijze van besluitvorming, belangen en risico’s en de rol van gemeenteraden. Uit het onderzoek komt het beeld naar voren dat de lokale steunmaatregelen grotendeels overeen komen (met name gericht op liquiditeit van bedrijven, ondernemers en instellingen), maar dat de democratische beginselen extra aandacht verdienen na de acute crisisperiode en in het verdere vervolg van de crisis:

– In alle vier de gemeenten heeft het college in de eerste periode de besluiten genomen en werd de raad achteraf geïnformeerd. In de eerste maanden was er van een kaderstellende rol van de raden geen sprake. Pas na een aantal maanden kwam de besluitvorming in de gemeenteraden op gang. In enkele gemeenten heeft dat tot een discussie over de rol van college en raad geleid.

– Ook de uitgangspunten ten aanzien van de steun zijn voornamelijk door de colleges vastgesteld. Alleen in Oss heeft de gemeenteraad de te hanteren inhoudelijke uitgangspunten vastgesteld en hierover een uitgebreide discussie gevoerd. In geen van de gemeenten zijn dusdanig scherpe doelen en ambities geformuleerd, dat deze goed te controleren zijn door de raad. Door geen van de gemeenteraden is getoetst of de uitgangspunten ook daadwerkelijk zijn gehanteerd.

– In geen van de gemeenten heeft het college meerdere alternatieven om over te besluiten voorgelegd aan de raad op het coronadossier. In alle vier gemeenten geldt dat meer keuzes en scenario’s gemist zijn en worden door de raad.

– Ook zijn in geen van de gemeenten vooralsnog de mogelijk langdurige gevolgen op alle beleidsterreinen en de risico’s op deze terreinen in kaart gebracht. Het is daardoor moeilijk voor de raad om de gevolgen van de coronacrisis goed te kunnen betrekken bij vaststelling van het (financiële en inhoudelijke) beleid in de komende tijd en komende jaren.

Qua lessen komt naar voren dat het belangrijk is om na de eerste korte acute crisisperiode de raad zo snel mogelijk weer zijn kaderstellende rol uit te laten voeren. Het is ook belangrijk om in een vroeg stadium van een dergelijke crisis concrete inhoudelijke uitgangspunten te formuleren over de rol die de gemeente wil vervullen en welke taken zij wel en welke zij niet wil oppakken. Daarbij is het gewenst dat gemeenten de geformuleerde uitgangspunten en criteria ook expliciet toepassen, toetsen en verantwoorden aan de raad. Voorts is het belangrijk dat de raad zo goed mogelijk de risico’s en de gevolgen van de crisis kan inschatten, zodat tijdig hierop ingesprongen kan worden. Daarbij is door de raden ook de wens geuit om meerdere keuzes en meerdere scenario’s te krijgen om te kunnen zien wat de gevolgen van verschillende scenario’s zijn. Tot slot is het belangrijk om nu een herstelagenda op te gaan stellen en perspectieven voor de lange termijn voor de inwoners, bedrijven en instellingen te creëren, waarbij rekening wordt gehouden met de gevolgen van de coronacrisis op alle maatschappelijke gebieden.

DIT ONDERZOEK DOWNLOADEN?

Geïnteresseerd in dit onderzoek?
Download dan het onderzoeksrapport.

Overige documenten bij dit onderzoek

Raadsvoorstel

Persbericht

Rapport Rekenkamer Arnhem

Rapport Rekenkamer Breda

Rapport Rekenkamercommissie Oss - deel 1

Rapport Rekenkamercommissie Oss - deel 2

Rapport Rekenkamercommissie Oss - deel 3

  • DATUM ONDERZOEK

    april 2021

  • CONTACT OPNEMEN?

    Heeft u vragen of opmerkingen?
    Neem dan contact met ons op.

    CONTACT
  • INTERESSE IN ONZE ONDERZOEKEN?

    Meer weten over ons lopende onderzoek en over onze afgeronde onderzoeken? Lees dan verder.

    Lees meer
  • ONDERZOEKSIDEE AANDRAGEN?

    Maakt u zich zorgen over beleid of bepaalde onderwerpen? Draag dan uw onderzoeksidee aan.

    DENK MEE