Rekenkamer start onderzoek naar toegankelijkheid

Ongeveer twee miljoen Nederlanders leven met een beperking. Dit kunnen lichamelijke of mentale beperkingen zijn. Lichamelijke beperkingen zijn beperkingen in bewegen, een chronische aandoening, of zintuigelijke beperkingen (zien, horen). Mentale beperkingen zijn een verstandelijke beperking (begrijpen) of een psychische beperking (gedrag). ‘Toegankelijkheid’ betekent dat zij – net als ieder ander – volledig en volwaardig kunnen meedoen in de samenleving.

Het is voor de gemeente Tilburg (vanaf nu: gemeente) van belang om de gemeente toegankelijk te laten zijn voor mensen met een beperking. Dit ondersteunt inwoners met een beperking in hun kwaliteit van leven; zowel in contact met de gemeente (sociale bejegening, begrijpelijke communicatie en digitale dienstverlening), als in de openbare ruimte en bij het gebruik van openbare voorzieningen. Bovendien vloeit de taak om toegankelijkheid te bevorderen ook voort uit het VN-verdrag inzake de rechten van personen met een handicap (hierna: Het VN-verdrag) uit 2007. Dit verdrag, dat Nederland in 2016 ratificeerde, verplicht de ondertekenende partijen om naar een volledig toegankelijke samenleving te streven. Overheden moeten op grond van dit verdrag aan de slag om toegankelijkheid te bevorderen op praktisch alle beleidsterreinen, zoals wonen, onderwijs, werken, zorg, toegang tot informatie, mobiliteit, cultuur, recreatie, vrijetijdsbesteding, sport en publieke dienstverlening. De wetgever gaf gemeenten bovendien de verplichting om periodieke plannen te maken voor de bevordering van toegankelijkheid.

De Rekenkamer wil met dit onderzoek inzicht geven in de mate waarin het gemeentelijk beleid én de uitvoering gericht zijn op het realiseren en borgen van toegankelijkheid en waar eventuele verbeterkansen liggen. Het onderzoek helpt de raad en het college om gerichter te kunnen sturen op resultaten voor inwoners met een beperking.

Het onderzoek heeft drie doelen: 1. Inzicht geven in de mate waarin de gemeente toegankelijkheid heeft verankerd in beleid, uitvoering en sturing. 2. Beoordelen in hoeverre de uitvoering leidt tot merkbare verbeteringen voor inwoners met een beperking. 3. Een concreet en uitvoerbaar verbeterperspectief binnen de invloedssfeer van de gemeente bieden.

De centrale vraagstelling luidt dan ook:

In hoeverre is het gemeentelijk beleid en de uitvoering in Tilburg gericht op het realiseren en borgen van toegankelijkheid voor mensen met een lichamelijke en/of mentale beperking? In welke mate leidt dit tot merkbare verbeteringen voor inwoners met een lichamelijke en/of mentale beperking? En waar zijn nog verbeteringen binnen de invloedssfeer van de gemeente mogelijk?

Het onderzoek is in maart 2026 gestart. Naar verwachting presenteert de Rekenkamer het onderzoek in oktober/november 2026.